Van woningbouwmonitor naar sturingsinstrument: wat gemeenten nu nodig hebben

/door

Dinsdag 21 april vond een werksessie plaats op het kantoor van Shintō Labs op Strijp-S. Samen met vertegenwoordigers van meerdere ‘Juno gemeenten’ verkenden we een vraagstuk dat steeds urgenter wordt.

Hoe stuur je op je woningbouwdoelen als de werkelijkheid zich niet aan de planning houdt?

De praktijk schuurt

Tijdens een recente werksessie met gemeenten als Geldrop-Mierlo, Eindhoven, Emmen, Meierijstad, Oss, Veldhoven, Weert en Altena kwam één ding duidelijk naar voren: de werkelijkheid van woningbouw is weerbarstig.

Projecten vertragen door bezwaarschriften, plannen wijzigen door netcongestie of financiële haalbaarheid en soms vallen projecten simpelweg weg.  Op papier klopt de programmering, in de praktijk begint het te schuiven. En precies daar ontstaat het probleem.

Van overzicht naar sturing

Veel gemeenten gebruiken een systeem zoals Juno om hun woningbouwopgave te monitoren. Dat werkt goed voor inzicht:

  • hoeveel woningen staan er gepland;
  • in welke categorieën;
  • en wanneer worden ze verwacht.

Maar zodra er iets verandert, blijkt dat inzicht niet genoeg. Gemeenten willen antwoord op andere vragen:

  • Wat betekent het als één project met 40 sociale huurwoningen niet doorgaat?
  • Halen we onze subsidievoorwaarden nog?
  • Waar kunnen we bijsturen binnen onze totale portefeuille?

En die vragen zijn met alleen een monitor niet te beantwoorden,

De realiteit: spreadsheets naast de monitor

Wat er vervolgens gebeurt, is herkenbaar voor vrijwel elke gemeente. Naast de monitor ontstaan nieuwe Excel-lijsten. Denk aan: subsidies, woondeals maar ook interne sturing. In die lijsten wordt geprobeerd om:

  • doelen en projecten aan elkaar te koppelen;
  • voortgang bij te houden;
  • en scenario’s handmatig door te rekenen.

Dat kost veel tijd, is foutgevoelig en leidt tot verschillende ‘waarheden’ naast elkaar.

Wat gemeenten eigenlijk nodig hebben

De gesprekken laten zien dat de behoefte duidelijk verschuift. Gemeenten zoeken geen betere registratie, maar betere sturing.

Drie behoeften kwamen steeds terug:

1. Inzicht in bijdrage aan doelen
Gemeenten willen kunnen zien hoe projecten bijdragen aan beleidsdoelen zoals woondeals, prestatieafspraken en subsidies. Niet achteraf, maar continu.

2. Inzicht in risico’s en afwijkingen
Niet alleen wat er gepland is, maar ook wat realistisch is. Waar zitten knelpunten? Welke projecten lopen risico? En wat betekent dat voor de totale opgave?

3. Scenario-analyse (plan B)
Misschien wel de belangrijkste: wat gebeurt er als projecten veranderen? En nog belangrijker: wat kun je dan doen? Als een project wegvalt, wil je direct kunnen zien welk gat er ontstaat en waar je dat kunt opvangen. Niet in Excel, maar geïntegreerd in je totale programmering.

Van monitor naar sturingsinstrument

Wat hier zichtbaar wordt, is een duidelijke ontwikkeling. Juno WBM is volwassen geworden als registratietool.
De volgende stap is om deze door te ontwikkelen tot een sturingsinstrument. Een systeem dat niet alleen laat zien wat er gebeurt, maar ook ondersteunt bij de vraag: wat moeten we nu doen?

Samen ontwikkelen met gemeenten

Deze ontwikkeling bedenken we niet achter een bureau. Samen met gemeenten werken we stap voor stap aan hoe dit eruit moet zien in de praktijk. De werksessie was daarin een eerste stap: het scherp krijgen van het probleem en de onderliggende behoefte. De komende periode gaan we dit verder uitwerken, onder andere rondom:

  • het koppelen van doelen aan projecten;
  • het inzichtelijk maken van risico’s;
  • en het ondersteunen van scenario-analyse.

Zodat gemeenten beter kunnen sturen op hun woningbouwopgave — juist wanneer de werkelijkheid anders loopt dan gepland.

Zie ook

Webinar

Whitepaper

Blogs

Nieuws

Iedere gemeente een volkshuisvestingsprogramma. Maar hoe stuur je daarop?

/door

De Wet regie op de volkshuisvesting komt eraan. En daarmee ook een nieuwe verplichting voor gemeenten: het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma. Op het eerste gezicht lijkt dat vooral een volgende beleidsopgave. Een nieuw document, een traject met analyses, participatie en bestuurlijke besluitvorming. Precies zoals we dat al kennen van woonvisies en andere beleidsstukken.

Maar wie iets beter kijkt, ziet dat hier iets fundamenteel verandert.

Van beleid naar programmatisch werken

Een volkshuisvestingsprogramma is namelijk geen visie. Sterker nog: het is expliciet niet de bedoeling dat gemeenten opnieuw een beleidsdocument gaan schrijven. De beweging die wordt gevraagd is een andere. Minder nadruk op het formuleren van ambities, meer op het organiseren van uitvoering. Niet het plan staat centraal, maar de vraag hoe je ervoor zorgt dat die plannen ook daadwerkelijk gerealiseerd worden.

Dat klinkt logisch. Maar het betekent wel dat de manier van werken verandert.

Het programma staat. En dan?

In de praktijk zien we nu hoe gemeenten hiermee aan de slag gaan. Er wordt stevig ingezet op dataonderzoek, het in beeld brengen van de woningbehoefte en het betrekken van stakeholders. Vervolgens worden doelen geformuleerd en vertaald naar maatregelen.

Allemaal noodzakelijke stappen.

Maar ergens in dat proces blijft een ongemakkelijke vraag vaak impliciet: wat gebeurt er nadat het programma is vastgesteld?

Want een volkshuisvestingsprogramma is geen eindproduct. Het is juist het begin van iets. De bedoeling is dat gemeenten er actief op gaan sturen. Dat ze volgen wat er gebeurt, dat ze zien of ze op koers liggen en dat ze bijsturen als de werkelijkheid anders loopt dan gepland.

En precies daar begint het te wringen.

De blinde vlek in de praktijk

Wat opvalt, is dat de aandacht sterk ligt op het maken van het programma zelf. Terwijl de vraag hoe je daar vervolgens op stuurt nog vaak onderbelicht blijft. Monitoring komt soms terug in de vorm van een dashboard of een visualisatie. Maar daarmee is het vraagstuk niet opgelost. Want sturen op een programma gaat niet over hoe je iets presenteert, maar over hoe je het organiseert.

Waar leg je je doelen vast?
Hoe koppel je die aan concrete projecten en initiatieven?
Hoe zie je of je voortgang boekt?
En hoe zorg je dat iedereen binnen en buiten de organisatie naar hetzelfde beeld kijkt?

Zonder die basis wordt het lastig om echt programmatisch te werken. Dan blijft het programma toch vooral een document, in plaats van een instrument.

Van document naar werkwijze

De echte opgave zit dus niet in het schrijven van het volkshuisvestingsprogramma, maar in het werkend krijgen ervan. Dat vraagt om een andere benadering. Geen los document dat één keer per jaar wordt geactualiseerd, maar een werkwijze die onderdeel wordt van het dagelijks werk. Geen statische rapportages, maar actuele inzichten die direct gekoppeld zijn aan projecten en ontwikkelingen.

Pas als je beleid, uitvoering en voortgang met elkaar verbindt, ontstaat er iets waarop je daadwerkelijk kunt sturen.

Wat we in de praktijk zien ontstaan

In gesprekken met gemeenten zien we dezelfde behoefte terugkomen. De wens om doelen concreet te maken, deze te koppelen aan projecten en vervolgens inzicht te houden in de voortgang.

Niet achteraf, maar continu.

Dat is precies de reden waarom we binnen Juno werken aan een doelstellingenmodule. Geen los dashboard naast bestaande systemen, maar een uitbreiding van de werkomgeving waarin gemeenten hun projecten al beheren. Op die manier ontstaat er een directe relatie tussen beleid en uitvoering. Voortgang wordt automatisch zichtbaar en bijsturen wordt onderdeel van het proces, in plaats van een aparte exercitie.

Tot slot

Iedere gemeente een volkshuisvestingsprogramma.

De komende periode zal daar veel aandacht naartoe gaan. Terecht. Maar de echte vraag komt daarna: hoe zorg je dat het geen document in de la wordt, maar een instrument om op te sturen? Steeds meer gemeenten worstelen met die stap. Niet zozeer op papier, maar in de praktijk. Hoe ga je om met wijzigingen in de werkelijkheid? Wat doe je als plannen, projecten en realisatie uit elkaar gaan lopen? En hoe stuur je dan bij?

Om daar verder op in te gaan organiseren we binnenkort een werksessie waarin we dit vraagstuk samen met gemeenten verkennen (werksessie: ‘Sturen op woningbouwdoelen en scenario’s’).

Zie ook

Webinar

Whitepaper

Blogs

Nieuws

Het is weer zover: de halfjaarlijkse woningbouwuitvraag

/door

Het is weer zover.

In veel gemeenten en provincies wordt op dit moment hard gewerkt aan de landelijke uitvraag van woningbouwgegevens. Een periodiek moment waarop de voortgang van de woningbouwopgave en bijbehorende knelpunten, zoals financiering en netcongestie, in kaart worden gebracht.

Die uitvraag is de afgelopen periode intensiever geworden. Waar dit voorheen jaarlijks gebeurde, is inmiddels sprake van een halfjaarlijkse cyclus. Met vaste meetmomenten in het voor- en najaar proberen Rijk en provincies sneller inzicht te krijgen en bij te sturen op de doelstelling van 100.000 woningen per jaar.

Dat helpt om beter zicht te krijgen op de opgave. Tegelijkertijd legt het ook steeds meer druk op de manier waarop we data verzamelen, controleren en uitwisselen.

Het helpt om beter zicht te krijgen op de opgave

Een herkenbaar proces

De praktijk ziet er vaak ongeveer hetzelfde uit.

Projectinformatie wordt verzameld uit verschillende bronnen. In de praktijk worden alle projectleiders en woningcorporaties gevraagd om een update over hun projecten te geven: vaak een groot Excel-vergelijkings-circus en een intensief traject met veel overleg en afstemming. Cijfers worden vervolgens gecontroleerd en vergeleken met eerdere aanleveringen. Er ontstaan vragen over definities, fasering of totalen. Soms moeten gegevens opnieuw worden aangeleverd of aangepast.

Daarna volgt afstemming tussen gemeente en provincie. Wat is de juiste stand van zaken? Welke versie is leidend? En hoe sluiten de cijfers aan op eerdere rapportages? Het zijn geen grote problemen op zichzelf. Maar bij elkaar opgeteld zorgen ze voor veel extra werk, afstemming en onzekerheid.

Figuur: Zo ziet het proces er in de praktijk vaak uit

Waar het echt schuurt

Wat opvalt, is dat deze terugkerende inspanning vaak wordt gezien als onderdeel van de uitvraag zelf.

Maar in de praktijk zit het probleem meestal eerder in de keten.

Niet omdat mensen hun werk niet goed doen, maar omdat gegevens op verschillende momenten worden vastgelegd, definities net anders worden geïnterpreteerd en controles pas plaatsvinden wanneer de data al gedeeld moet worden.

In de praktijk zien wij dat inconsistenties in definities, fasering en totalen vaak ontstaan bij handmatige aanlevering en interpretatie van data. Dat vraagt niet om nóg een controle aan het einde, maar om structurele validatie en ondersteuning eerder in het proces.

In de praktijk zit het probleem meestal eerder in de keten

De keten achter de cijfers

De woningbouwmonitoring is geen losse rapportage, maar een keten.

Gemeenten registreren projecten. In veel regio’s, zoals in Brabant, Limburg, maar ook in Gelderland, Overijssel en Zuid- en Noord-Holland, werken gemeenten daarbij samen in regionaal verband aan de woningbouwopgave. Provincies controleren en verrijken deze informatie, waarna landelijke partijen de data bundelen en rapporteren.

Juist die regionale laag speelt in de praktijk een belangrijke rol. Hier worden afspraken gemaakt, cijfers vergeleken en verschillen zichtbaar. Tegelijkertijd is dit ook een punt waar interpretaties uiteen kunnen gaan als definities en werkwijzen niet eenduidig zijn ingericht.

Zolang deze stappen niet goed op elkaar aansluiten, blijft de uitvraag een momentopname die veel handmatig werk vraagt.

En dus herhaalt hetzelfde proces zich ieder jaar opnieuw.

Wat er verandert als je het anders organiseert

We zien in de praktijk ook dat het anders kan.

Wanneer projectdata één keer wordt vastgelegd op basis van gedeelde definities, en vervolgens doorstroomt naar andere bestuurslagen, verandert de dynamiek.

Controles verschuiven naar voren in het proces. Verschillen in interpretatie worden eerder zichtbaar. En de uitvraag zelf wordt minder een apart traject, maar meer een logisch moment in een doorlopende informatiestroom.

Dat betekent niet dat er geen afstemming meer nodig is. Maar wel dat die afstemming plaatsvindt op inhoud, in plaats van op het reconstrueren van cijfers.

Wie het goed organiseert, merkt dat het vanzelf een stuk eenvoudiger wordt

Figuur: Zo werkt het wanneer de keten goed is ingericht

Wat wij doen om dit proces te verbeteren

In de praktijk zien we dat het verbeteren van dit proces niet begint bij rapportages, maar bij de inrichting van de onderliggende data.

In onze trajecten werken we met een flexibel datamodel, waarin ruimte is voor lokale en regionale verschillen, maar altijd binnen duidelijke kaders. Denk daarbij aan landelijke afspraken zoals de Basisset, aangevuld met provinciale of regionale uitvragen. Zo zijn er gemeenten die een wat afwijkende prijsklasse opdeling hanteren dan wat er op landelijk niveau als norm is vastgesteld. Ook zijn er variaties in planologische procesfasen die niet altijd 1-op-1 te vertalen zijn naar naar de landelijke Basisset.

Die combinatie van flexibiliteit en begrenzing zorgt ervoor dat gemeenten hun eigen praktijk kunnen blijven volgen, terwijl de uitwisseling van data tussen bestuurslagen wel consistent blijft.

Daarnaast besteden we veel aandacht aan het proces rondom de data. We organiseren ondersteuningssessies met gemeenten om de registratie goed neer te zetten en sluiten aan bij structureel overleg met provincies en regio’s om definities, validaties en werkwijzen op elkaar af te stemmen.

Juist die combinatie van datamodel, validatie en afstemming in de keten maakt dat het proces niet alleen technisch werkt, maar ook organisatorisch beheersbaar blijft.

Tot slot

Zolang woningbouwdata vooral wordt verzameld rond uitvraagmomenten, blijft het ieder jaar een intensief proces.

De vraag is niet zozeer hoe we de uitvraag efficiënter maken, maar hoe we ervoor zorgen dat de data daarvoor al op orde is.

Wie dat goed organiseert, merkt dat de uitvraag vanzelf een stuk eenvoudiger wordt.

Zie ook

Webinar

Whitepaper

Blogs

Nieuws

Waarom woningbouwmonitoring vaak als administratief gedoe voelt (en dat niet hoeft)

/door

Voor veel beleidsadviseurs voelt woningbouwmonitoring als administratief werk. Iets wat moet worden bijgehouden omdat provincie, regio of bestuur om cijfers vraagt. Niet iets wat direct helpt bij het sturen op de woningbouwopgave. Dat is begrijpelijk. In de praktijk kost het bijhouden van projecten vaak tijd en voelt het al snel als extra werk naast de inhoudelijke opgave waar je eigenlijk mee bezig wilt zijn. Toch is het interessant om te kijken waar dat gevoel precies vandaan komt.

Het gedeelde overzicht verdwijnt en daarmee ook het vertrouwen in de cijfers.

De werkpraktijk: iedereen heeft zijn eigen ritme

In gesprekken met gemeenten zien we grote verschillen in hoe woningbouwmonitoring wordt bijgehouden. Sommige beleidsadviseurs werken hun projecten vrijwel wekelijks bij. Voor hen is het onderdeel van het lopende werkproces. Nieuwe informatie wordt direct verwerkt. Andere gemeenten doen dit eens per paar maanden. En er zijn ook gemeenten die hun monitor vooral bijwerken op de momenten dat de provincie cijfers opvraagt. Op zichzelf is daar niets mis mee. Iedere organisatie ontwikkelt een eigen ritme dat past bij de beschikbare capaciteit en werkwijze. Maar vrijwel iedereen loopt vroeg of laat tegen hetzelfde probleem aan: het bijhouden van projecten kost tijd en voelt al snel als administratief werk.

Excel maakt het probleem vaak groter

In veel gemeenten wordt monitoring nog (deels) in Excel bijgehouden. Op zich niet vreemd. Excel is flexibel, snel beschikbaar en iedereen kan ermee werken. Tegelijkertijd brengt het ook een aantal bekende risico’s met zich mee. Versies raken door elkaar, definities worden impliciet toegepast en kleine wijzigingen kunnen ongemerkt grote gevolgen hebben voor het totaalbeeld. Daarnaast ontstaat vaak een tweede werkelijkheid naast de officiële monitor. Een eigen lijstje, een aanvullende berekening of een correctie die nog niet in de centrale registratie staat. Daarnaast raakt informatie al snel versnipperd over verschillende bestanden, afdelingen of versies. Het gedeelde overzicht verdwijnt en daarmee ook het vertrouwen in de cijfers. Dat maakt het werk foutgevoelig en kost uiteindelijk meer tijd dan nodig is.

Het echte probleem: monitoring staat los van het werkproces

Als je beter kijkt naar deze situaties, blijkt dat het probleem meestal niet de monitoring zelf is. Het probleem is dat monitoring los staat van het werkproces. Projectinformatie wordt dan niet bijgewerkt op het moment dat er iets verandert, maar op een later moment wanneer cijfers nodig zijn. Monitoring wordt daarmee een administratieve handeling achteraf. En precies daar ontstaat het gevoel van administratief gedoe.

Wat er verandert als monitoring onderdeel wordt van het werkproces

Wanneer monitoring onderdeel wordt van het dagelijkse werkproces, verandert de dynamiek. Projectinformatie wordt dan niet periodiek gecorrigeerd, maar continu bijgehouden. Definities zijn expliciet vastgelegd en kwaliteitscontroles maken onderdeel uit van de manier van werken. Er ontstaat één gedeeld beeld van projecten, voortgang en plancapaciteit waarop daadwerkelijk gestuurd kan worden. Monitoring verschuift daarmee van administratieve verplichting naar ondersteunend instrument. Niet iets wat moet worden ingevuld voor een rapportage, maar een manier om overzicht en grip te houden op de voortgang van projecten.

Monitoring verschuift daarmee van administratieve verplichting naar ondersteunend instrument.

Meer weten?

De afgelopen anderhalf jaar hebben we gewerkt aan een volledig vernieuwde versie van Juno WBM, juist met dit uitgangspunt: monitoring organiseren als onderdeel van het werkproces. Tijdens een praktisch webinar op 24 maart laten we zien hoe dit er in de werkpraktijk uitziet. Hoe monitoring onderdeel kan worden van het werkproces — en hoe dat helpt om grip te houden op plancapaciteit en voortgang.

Meld je aan voor het webinar via deze link.

Zie ook

Webinar

Whitepaper

Blogs

Nieuws

Illustratie van woningbouwmonitoring met dashboard, woningiconen en datakwaliteitscontroles

Een toekomstbestendige woningbouw monitor begint bij definities en datakwaliteit

/door

De woningbouwopgave wordt steeds nadrukkelijker landelijk gemonitord. Realisatiecijfers, plancapaciteit, regionale voortgang en prestaties per sector vormen de basis voor bestuurlijke afspraken en parlementaire verantwoording. Die ontwikkeling is logisch. De opgave is groot, de ambities zijn concreet en publieke middelen zijn schaars. Transparantie en voortgangsinzicht zijn randvoorwaarden voor sturing. Maar goede monitoring begint niet bij dashboards. Goede monitoring begint bij definities — en bij datakwaliteit.

Waarom verschillen in cijfers onvermijdelijk zijn

In de praktijk bestaan er meerdere bronnen voor woningbouwcijfers. Denk aan:

  • Registraties op basis van de BAG
  • Verantwoordingsinformatie van corporaties
  • Regionale woondealmonitoring
  • Gemeentelijke projectadministraties

Elke bron heeft een eigen doel, eigen systematiek en eigen definities. Dat is logisch. Een statistische registratie meet voorraadmutaties. Een verantwoordingssystematiek meet productie-inspanningen. Een bestuurlijke afspraak meet realisatie ten opzichte van ambitie. Verschillen in uitkomsten zijn dan niet per definitie een fout. Ze zijn het gevolg van verschillende meetdoelen. Het vraagstuk is niet of verschillen bestaan. Het vraagstuk is of ze uitlegbaar, reproduceerbaar en bestuurlijk consistent zijn.

Landelijke monitoring vraagt om volwassen datagovernance

Naarmate monitoring een steviger rol krijgt in nationale sturing, worden drie vragen relevanter:

  1. Welke definitie hoort bij welk beleidsdoel?
    Monitoren we voorraadontwikkeling, productie, plancapaciteit of afgesproken prestaties?
  2. Welke bron is leidend in welke context?
    Is dat een statistische registratie, een verantwoordingsdataset of een bestuurlijke projectadministratie?
  3. Wordt die keuze consequent toegepast over bestuurslagen heen?
    Of ontstaan er verschillende waarheden per rapportage?

Zonder expliciete keuzes verschuift het debat van voortgang naar definities. Dat is bestuurlijk onwenselijk, zeker wanneer monitoring onderdeel wordt van nationale afspraken en meerjarige programma’s. Landelijke monitoring vereist daarom niet alleen data, maar een samenhangende datagovernance.

Datakwaliteit is een voorwaarde voor bestuurlijke betrouwbaarheid

Datakwaliteit wordt vaak gereduceerd tot volledigheid of actualiteit. In werkelijkheid omvat het meer:

  • Definitie-eenduidigheid
  • Consistentie tussen velden
  • Herleidbaarheid naar bron
  • Reproduceerbaarheid van uitkomsten
  • Geschiktheid voor rapportage op meerdere schaalniveaus

Wanneer deze dimensies niet expliciet zijn geborgd, ontstaat het risico dat verschillende rapportages verschillende uitkomsten geven — zonder dat duidelijk is waarom. Dat ondermijnt niet alleen vertrouwen in cijfers, maar ook in de monitoring als instrument.

Van registratie naar actieve kwaliteitsborging

De volgende stap in woningbouwmonitoring is daarom niet “meer data verzamelen”, maar actief kwaliteitsbeheer in de keten.

Dat betekent onder andere:

  • Logische controles tussen velden
  • Rekenkundige consistentiechecks
  • Signalen bij ontbrekende rapportagevelden
  • Vergelijking met externe bronnen zoals de BAG
  • Toetsing aan een gedeelde taxonomie

Datakwaliteit moet zichtbaar, meetbaar en bestuurbaar zijn. Niet als sluitstuk van een rapportage, maar als integraal onderdeel van de registratie.

De rol van een gedeelde taxonomie

Een toekomstbestendige monitorinfrastructuur vraagt om een expliciet begrippenkader. Een taxonomie legt vast:

  • Wat wordt verstaan onder plancapaciteit
  • Wanneer is een project in uitvoering
  • Wat telt als gerealiseerd
  • Welke woningcategorieën worden onderscheiden
  • Hoe aggregatie plaatsvindt naar regio of landelijk niveau

Zonder zo’n gedeelde structuur blijft monitoring afhankelijk van impliciete aannames. Met een expliciete taxonomie worden verschillen verklaarbaar en discussies inhoudelijk. Voor landelijke monitoring is dit essentieel. Niet om uniformiteit af te dwingen, maar om vergelijkbaarheid en transparantie te waarborgen.

Naar een toekomstbestendige monitorinfrastructuur

De komende jaren zal de behoefte aan landelijke voortgangsinformatie alleen maar toenemen. Monitoring wordt steeds meer gekoppeld aan:

  • Prestatieafspraken
  • Regionale woondeals
  • Financiële inzet
  • Publieke verantwoording

Dat vraagt om systemen die:

  • Definities expliciet maken
  • Bronverschillen inzichtelijk houden
  • Datakwaliteit actief ondersteunen
  • Over bestuurslagen heen consistent functioneren

Niet als tijdelijk rapportage-instrument, maar als structurele informatie-infrastructuur.

Tot slot

Monitoring is geen optelsom van cijfers. Het is een bestuurlijk instrument. Wanneer definities helder zijn, bronnen transparant en datakwaliteit geborgd, ontstaat een stevig fundament voor sturing. Zonder die basis verschuift de aandacht van voortgang naar interpretatie. De woningbouwopgave vraagt om ambitie. De monitoring ervan vraagt om precisie.

En precisie begint bij definities.

Wilt u verder dan alleen cijfers verzamelen en écht grip krijgen op uw woningbouwopgave in 2026? In ons webinar laten we zien hoe heldere definities, consistente datamodellen en structurele datakwaliteit samenkomen in een toekomstbestendige woningbouwmonitor. We delen praktijkvoorbeelden, laten zien hoe provincies en gemeenten dit organiseren en gaan in op de rol van landelijke monitoring.

Schrijf u in voor het webinar Grip op woningbouw in 2026 en ontdek wat dit concreet betekent voor uw organisatie. Inschrijven kan via deze link.

Zie ook

Webinar

Whitepaper

Blogs

Nieuws

Het verhaal achter Juno 2.0: een platform opnieuw uitgedacht

/door

Wie vandaag werkt aan de woningbouwopgave weet dat het niet alleen gaat om het registreren van projecten. Het gaat om samenhang, regie, datakwaliteit en een manier van werken waarbij alle betrokkenen — van beleidsadviseur tot projectleider en van regio tot provincie — met dezelfde informatie kunnen sturen. Met die gedachte zijn we dit jaar begonnen aan Juno 2.0: een vernieuwde versie van ons platform die niet alleen moderner oogt, maar vooral dieper aansluit op de praktijk van gebruikers. Niet door vanachter een bureau te ontwerpen, maar door tweewekelijks met gemeenten, provincies en regio’s in gesprek te gaan. In een serie open (online) inloopspreekuren bespraken we telkens een onderdeel van de nieuwe versie. We lieten prototypes zien, ontvingen gerichte feedback, zagen waar organisaties tegenaan lopen en hebben stap voor stap verfijnd wat Juno 2.0 zou moeten zijn.

Waarom een nieuwe Juno?

De nieuwe versie van Juno is geen cosmetische update, maar een grondige vernieuwing. Tijdens de inloopspreekuren bespraken we de belangrijkste ontwerpdoelen met de gebruikers: het creëren van meer overzicht, minder handelingen, betere datakwaliteit, duidelijkere rollen en rechten, betere vergelijkbaarheid tussen gemeenten en regio’s, en een platform dat voorbereid is op transparantie en ketensamenwerking. Juno 2.0 moest een systeem worden dat rust brengt, schaalbaar is, en voldoende flexibel om mee te groeien met landelijke ontwikkelingen zoals de LMVW, de OWK en de Publiek-Private Monitor (PPM). Met die uitgangspunten zijn we aan de slag gegaan — niet alleen vanuit techniek, maar vooral vanuit de vraag hoe gemeenten en provincies in hun dagelijkse werk echt geholpen worden.

Figuur: Dashboard

Een cockpit die rust en overzicht brengt

Een van de meest genoemde wensen was: geef ons een plek waar alles bij elkaar komt. Dat is de kern geworden van de nieuwe cockpit. Gebruikers krijgen in één oogopslag zicht op de ontwikkeling van de woningbouwopgave: hoeveel plannen er in voorbereiding zijn, wat in aanbouw staat en waar vertraging of versnelling optreedt. Geen verzameling losse schermen meer, maar een centrale plek die richting geeft. De cockpit is ontworpen met het idee dat iedere rol — uitvoerend, beleidsmatig of strategisch — er zijn eigen vragen mee kan beantwoorden, zonder eerst door tientallen filters of tabellen te hoeven gaan.

Een datamodel dat aansluit op hoe organisaties echt werken

De woningbouwopgave wordt steeds meer een gezamenlijke opgave tussen gemeenten, regio’s en provincies. Dat vraagt om een datamodel dat die werkelijkheid aankan. In Juno 2.0 hebben we het model volledig herzien: consistenter, uitgebreider en beter passend bij de Basisset 2.0 van de Landelijke Monitor Voortgang Woningbouw. Gebruikers merkten in de inloopspreekuren direct hoe dit helpt: gegevens zijn herkenbaarder, vergelijkingen kloppen beter en koppelingen zijn eenvoudiger te realiseren. Het model is flexibel genoeg om lokale keuzes te ondersteunen, zonder dat de onderliggende structuur uiteenvalt.

Slimmer beheren en sneller corrigeren

Bij veel organisaties leeft dezelfde vraag: hoe houden we onze data actueel zonder dat het onnodig veel tijd kost? Juno 2.0 introduceert daarom een nieuwe manier van beheren. De Bulk Editor maakt het mogelijk om in één handeling meerdere projecten te corrigeren. Kleine maar belangrijke verfijningen — zoals het vertalen van statussen, het aanvullen van woonprogramma’s of het herstellen van datakwaliteit — kunnen nu in minuten in plaats van uren. Het is een hulpmiddel dat vooral voor regio’s en grotere gemeenten direct waarde toevoegt.

Figuur: Bulkeditor

Veilig en duidelijk: nieuwe rollen, rechten en identiteiten

Naarmate meer organisaties samenwerken binnen Juno, werd de behoefte aan heldere toegangsstructuren groter. Daarom bevat Juno 2.0 een nieuw systeem van rollen en rechten, passend bij de werkprocessen van gemeenten en provincies. De integratie met Entra ID zorgt ervoor dat gebruikers veilig en centraal kunnen inloggen, en dat organisaties zelf controle houden over hun accounts. Het geeft zowel beheerders als gebruikers overzicht en duidelijkheid.

Voorbereid op transparantie en samenwerking

Juno 2.0 sluit aan bij de beweging die we in het hele land zien: meer openheid richting inwoners, corporaties en marktpartijen. De nieuwe versie werkt daarom naadloos samen met de vernieuwde openbare woningbouwkaart, inclusief de WCAG 2.2-toegankelijkheidsaanpassingen die we dit jaar hebben doorgevoerd. Gemeenten kunnen zelf bepalen welke informatie zij publiceren en hoe zij deze presenteren. En voor organisaties die willen doorgroeien naar meer samenwerking, is Juno 2.0 voorbereid op de Publiek-Private Monitor (PPM), zodat zowel publieke als private partijen met actuele informatie kunnen werken.

Iedereen werkt op het zelfde fundament met Juno 2.0

Het afgelopen halfjaar stond in het teken van samen ontwikkelen, testen, bespreken en aanscherpen. Inmiddels is de nieuwe versie gereed en wordt Juno 2.0 bij de gebruikers uitgerold. Dan werkt iedereen op hetzelfde nieuwe fundament. Dat is misschien wel de grootste winst: één landelijk platform waar gegevens op dezelfde manier worden vastgelegd, waar inzichten direct beschikbaar zijn en waar samenwerking eenvoudiger wordt. Juno 2.0 is een gezamenlijke stap vooruit — gebouwd met de kennis van vandaag en klaar voor de woningbouwopgave van morgen.

Meer weten Juno 2.0

Wil je de presentaties, verslagen of opnames van de inloopspreekuren terugzien, of wil je een demo van de nieuwe versie van Juno? Via het formulier hieronder kun je eenvoudig aangeven waar je interesse naar uitgaat. We nemen daarna contact met je op.


Zie ook

Webinar

Whitepaper

Blogs

Nieuws

De Brabantse Dag van het Wonen – samen werken aan de woonopgave van morgen

/door

Op donderdag 23 oktober vond in het iconische Evoluon in Eindhoven de Brabantse Dag van het Wonen plaats. Een inspirerende dag vol kennis, innovatie en samenwerking — en uiteraard kon Shintō Labs daar niet ontbreken. Als leverancier voor alle Brabantse gemeenten, regio’s en de provincie, en als koploper in software voor procesondersteuning, samenwerking  en data & AI, waren wij aanwezig om te laten zien hoe technologie helpt de woningbouwopgave slimmer, sneller en transparanter te realiseren.

De opgave en de kansen

Tot 2035 moeten er in Brabant minstens 150.000 nieuwe woningen bijkomen. Een ambitie die vraagt om vernieuwing — in aanpak, samenwerking én technologie. Het thema van dit jaar stond dan ook in het teken van de kracht van data en kunstmatige intelligentie. Van het monitoren van woningbehoeften tot het versnellen van planprocessen en het verbeteren van besluitvorming: steeds meer partijen ontdekken hoe digitale hulpmiddelen de bouwversnelling kunnen ondersteunen.

Een dag vol inspiratie

Dagvoorzitter Esther van der Voort leidde het plenaire programma, met een prikkelende keynote van Koert van Mensvoort (Next Nature). Hij liet ons nadenken over hoe technologie niet tegenover, maar juist naast de natuur staat: als verlengstuk van ons leefmilieu. Koert presenteerde zijn ‘Pyramid of Technology’, gebaseerd op de piramide van Maslow. Deze laat zien hoe technologie zich ontwikkelt van een idee (envisioned), via applied en accepted, tot het moment waarop ze vanzelfsprekend wordt (natural).

Afbeelding 1: Pyramid of Technology

Aan de hand van voorbeelden als WiFi en riolering liet hij zien hoe innovaties ooit begonnen als experiment, maar inmiddels zo geïntegreerd zijn dat we ze nauwelijks nog als technologie ervaren. Toen hij de zaal vroeg waarmee we liever een week zonder zouden doen — WiFi of riolering — volgde een moment van reflectie: beide zijn menselijke uitvindingen, beide onmisbaar. Het illustreerde mooi hoe snel technologie verweven raakt met ons dagelijks leven.

Aansluitend toonde TNO concrete voorbeelden van innovatieve technologie in Brabant, waaronder het gebruik van digital twins voor integrale ruimtelijke planning. Door digitale kopieën van gebieden, wijken of gebouwen te koppelen, ontstaan nieuwe mogelijkheden om beleid te toetsen en ruimtelijke keuzes beter op elkaar af te stemmen.

Parallelsessies vol praktijkvoorbeelden

In de parallelsessies kwamen uiteenlopende thema’s aan bod:

  • Efficiënt planproces – de 100-dagenaanpak en parallel plannen, over hoe gelijktijdige in plaats van opeenvolgende processen doorlooptijden kunnen verkorten.
  • WoonZorgwijzer, een krachtig instrument dat inzicht geeft in woonzorgbehoeften op wijkniveau.
  • Brabants model anterieure overeenkomst, waarmee planprocedures drie tot zes maanden kunnen worden versneld.
  • Circulair bouwen, waar ketenpartners samen werkten aan een toekomstbestendige, herbruikbare bouwketen.
  • En natuurlijk de finale van de Brabantse Stijlprijs, waarin de mooiste en meest innovatieve woningbouwprojecten van de provincie in de spotlight stonden.

Efficiënt planproces: sneller door samenwerking

Tijdens de sessie ‘Efficiënt planproces – de 100-dagenaanpak en parallel plannen’ werd op een interessante manier uiteengezet hoe door met elkaar om tafel te gaan en op nieuwe manieren projecten te plannen, de doorlooptijden van projecten drastisch verkort kunnen worden. Aan de hand van een praktijkcase in Roosendaal werd duidelijk dat een project dat normaal zes tot zeven jaar zou duren om van de grond te krijgen, nu in minder dan twee jaar kon worden doorlopen. Naast procesinnovatie blijkt ook de menselijke factor cruciaal: betrokkenheid, vertrouwen en soms zelfs een ijsje tijdens een warm zomeroverleg bleken minstens zo belangrijk om samen écht versnelling te realiseren.

Afbeelding 2: Vijf principes van Parallel Plannen


Onze bijdrage: Publiek-Private Monitor en AI in de praktijk

Tijdens de deelsessie over de Publiek-Private Monitor deelden wij hoe gemeenten, provincies en ontwikkelaars met behulp van Juno en AI-gestuurde inzichten samenwerken aan één gedeeld beeld van de woningbouwvoortgang. Samen met Ruud Kruip, die vanuit zijn ruime ervaring bij het RVO en als begeleider van versnellingstafels een scherp oog heeft voor de praktijk, werken wij aan het verder ontwerpen en optimaliseren van de PPM-module in Juno.

Deze samenwerking combineert Ruuds kennis van procesdynamiek en bestuurlijke samenwerking met onze expertise in digitale ondersteuning, datavisualisatie en AI. Het resultaat is een instrument dat niet alleen inzicht geeft, maar ook actief helpt om samenwerking tussen publieke en private partijen te versterken — precies wat nodig is om de woningbouwopgave van Brabant verder te brengen.

Tijdens de sessie lieten we samen met Ruud Kruip zien dat het werken volgens de Publiek-Private Monitor-methodiek in de praktijk helemaal niet ingewikkeld hoeft te zijn. Ruud, die zijn ervaring bij onder meer RVO en verschillende versnellingstafels meebracht, liet zien hoe een helder template en een gestructureerde aanpak gemeenten en ontwikkelaars direct op weg helpen. ‘Je kunt er eigenlijk morgen al mee aan de slag,’ was zijn boodschap.

Afbeelding 3: Ruud Kruip over Publiek-Private Monitor

Jurriaan Souer vulde aan dat dit niet alleen theorie is — de methodiek is nú al toepasbaar binnen Juno. De bestaande functionaliteiten ondersteunen de PPM-aanpak al volledig, en de komende periode wordt gewerkt aan verdere optimalisatie van de PPM-module om de samenwerking tussen publieke en private partners nog makkelijker te maken.

Aansluitend maakte Jurriaan Souer de brug naar de rol van kunstmatige intelligentie binnen Juno. AI is volop in ontwikkeling, en de verwachtingen zijn – zoals ook te zien is in de Gartner Hype Cycle – torenhoog. Waar sommige toepassingen nog experimenteel zijn, ontstaan nu al concrete kansen om processen slimmer te ondersteunen en informatie beter te benutten.

Jurriaan legde kort uit wat Agentic AI betekent: AI-systemen die niet alleen antwoorden geven, maar zelfstandig doelen kunnen nastreven, acties uitvoeren en leren van de context waarin ze werken. Daarmee verschuift AI van een passieve assistent naar een actieve partner in optimalisatie van datagedreven werken.

Afbeelding 4: Jurriaan Souer over gebruik AI in Juno

Binnen Juno verkennen we de eerste toepassingen van deze technologie, bijvoorbeeld bij het automatisch signaleren van problemen met datakwaliteit, het analysere van knelpunten in de woningbouwketen, het voorspellen van planvertragingen of het slim koppelen van regionale data aan beleidsdoelen.

De sessie eindigde met een interessante discussie met de aanwezigen over hoe en waar AI de meeste waarde kan toevoegen. De belangrijkste vraag lijkt te zijn hoe we de kwaliteit van alle werkzaamheden kunnen ondersteunen.

Conclusie: Samen bouwen we aan de toekomst

Wat deze dag vooral liet zien, is dat de woonopgave geen solitaire puzzel is, maar een gezamenlijke inspanning. Technologie, data en samenwerking vormen samen de sleutel. Bij Shintō Labs blijven we daar met volle overtuiging aan werken — samen met onze Brabantse partners, aan een toekomstbestendige, leefbare en datagedreven woningbouw.

Update: Digitaal Magazine

Heb je de Dag van het Wonen gemist? Of wil je alles nog eens rustig nalezen? In deze digitale terugblik vind je sfeerbeelden, verslagen van de kennissessies, de winnaars van de Brabantse Stijlprijs en linkjes naar de gegeven presentaties.

Zie ook

Webinar

Whitepaper

Blogs

Nieuws

Publieke monitor of publiek-private monitor? Tijd voor helderheid.

/door

In mijn gesprekken met gemeenten, provincies en marktpartijen over de woningbouwopgave komt steevast één vraag terug: hoe houden we grip op de voortgang? Niet op de ambities of beloftes, maar op de realisatie. En steeds vaker gaat dat gesprek niet alleen over beleid of plancapaciteit, maar over data. Over monitoring. Over inzicht als basis voor sturing en liefst versnelling. Vanuit dat perspectief merk ik regelmatig dat er verwarring ontstaat over twee begrippen: de ‘publieke monitor’ en de ‘publiek-private monitor’. Twee termen die op elkaar lijken, maar in praktijk iets heel anders betekenen. En omdat die verwarring tot misverstanden leidt, wil ik in deze blog beide begrippen uit elkaar trekken en laten zien hoe we er met Juno op inspelen.

Wat bedoelt het Rijk met een Publiek-Private Monitor?

De term ‘publiek-private monitor’ (vaak afgekort tot PPM) is afkomstig van het Taskforce Versnelling Woningbouw van RVO. In december 2024 is tijdens de Woontop afgesproken dat elke regio of versnellingstafel vanaf 1 juli 2025 met een PPM zou moeten werken. In mei 2025 is dit nogmaals bekrachtigd in een Kamerbrief van minister Mona Keijzer (VRO).

Een PPM is in deze context géén softwareproduct, maar een samenwerkingsinstrument. Het doel: een gedeeld beeld creëren van de woningbouwprojecten die er echt toe doen, inclusief eventuele knelpunten, zodat overheid en marktpartijen samen kunnen versnellen. Denk aan corporaties, ontwikkelaars, gemeenten en provincies die aan één tafel zitten en afspraken maken op basis van actuele en betrouwbare informatie.

De handreiking over PPM van de Taskforce Versnelling Woningbouw beschrijft de uitgangspunten: richt je op sleutelprojecten, houd het overzichtelijk, zorg voor een beperkte set indicatoren, breng knelpunten in beeld en maak afspraken over eigenaarschap en vertrouwelijkheid van de data.

Handleiding voor een effectieve Publiek-Private Monitor (PPM)

Geen verplichting, wél duidelijke verwachting

Belangrijk om te benadrukken: er is op dit moment geen wettelijke verplichting voor gemeenten om een PPM te hebben. Wat er wel ligt, zijn beleidsrichtlijnen en stevige verwachtingen vanuit het Rijk.

Twee dingen springen eruit:

  1. Gemeenten worden geacht data aan te leveren voor landelijke monitoring (zoals de LMVW).
  2. Gemeenten moeten openheid bieden richting marktpartijen en andere ketenpartners, bijvoorbeeld via een PPM-achtige werkwijze.

Het ministerie spreekt dus van ‘verwachtingen’ en ‘afspraken’, maar niet van een formeel juridisch kader. Tegelijkertijd is het duidelijk dat gemeenten niet om dit onderwerp heen kunnen: het is de norm aan het worden in samenwerking tussen overheid en markt.

En dan de ‘publieke monitor’?

Ook hierover merk ik verwarring. Sommige gemeenten denken dat het Rijk met een ‘publieke monitor’ doelt op een verplichte openbare woningbouwkaart. Maar dat is niet wat bedoeld wordt. De term ‘publiek’ verwijst hier naar het feit dat de monitor wordt gebruikt door publieke organisaties (gemeente, provincie). In die zin is bijvoorbeeld de woningbouwmonitor in Juno (WBM) een publieke monitor. Wanneer een gemeente wél de wens heeft om projectinformatie te delen met inwoners, raadsleden of andere betrokkenen, dan kan dat via de openbare woningbouwkaart (Juno OWK). Maar dat is een keuze, geen verplichting.

Openbare woningbouwkaart Gemeente Eindhoven

Hoe Juno aansluit op de praktijk en de beleidslijn

Wij hebben de PPM-module van Juno ontwikkeld in directe afstemming met de makers van de handreiking ‘Samen aan het stuur! Handleiding voor een effectieve Publiek-Private Monitor (PPM)‘. Niet als extra systeem, maar als uitbreiding op Juno WBM. De data die gemeenten toch al bijhouden in Juno, wordt daarmee ook bruikbaar voor de versnellingstafel.

Wat de module uniek maakt, is de focus op wat er écht toe doet aan tafel:

  • Alleen de relevante sleutelprojecten worden getoond (zoals woondealprojecten of versnellingskandidaten).
  • De belangrijkste indicatoren uit de handreiking zijn beschikbaar, inclusief specifieke visualisaties voor voortgang en knelpunten.
  • De knelpuntenanalyse (denk aan: bezwaarprocedures, vergunningen, stikstof, financiering) wordt letterlijk naar de voorgrond gehaald.

De module is dus geen kopie van Juno WBM, maar een toegespitste werkruimte voor de deelnemers van de versnellingstafel: van voorzitter tot ontwikkelaar. Zo blijft de complexiteit achter de schermen, en staat de gezamenlijke opgave centraal.

Tot slot

Met Juno WBM kunnen gemeenten al voldoen aan de datavraag van provincies en het Rijk. Met Juno PPM bouwen we daar bovenop een ‘digitale werktafel’ waarin overheid en markt samenwerken op basis van gedeelde informatie. Precies zoals het ministerie het voor zich ziet. Zonder verwarring, mét regie. Ben jij benieuwd hoe we jouw werk met Juno kunnen versterken? Neem dan contact met ons op!

P.s. op donderdag 23 oktober a.s. verzorgen we samen met Ruud Kruip, adviseur, mede-auteur van de handleiding PPM en initiatiefnemer van publiekprivatemonitor.nl, een presentatie tijdens de Brabantse Dag van het Wonen over Publiek-Private Monitor. Zie voor meer informatie de congreswebsite.

Zie ook

Whitepaper

Webinar

Blogs

 

Foto door cyril mzn via Unsplash

Sturen op woningbouw met AI: van datasysteem naar regieplatform

/door

Bij Shintō Labs zijn we continu bezig met de vraag: hoe kunnen we Juno nog waardevoller maken voor onze gebruikers? In gesprekken met gemeenten, provincies en partners horen we steeds vaker interesse in de inzet van artificial intelligence (AI). Tegelijkertijd zien we dat AI zich razendsnel ontwikkelt — niet alleen als techniek, maar ook als denkwijze. We zijn daarom aan het verkennen hoe we AI op een doordachte en bruikbare manier kunnen integreren binnen Juno. Wat zou het kunnen betekenen voor dataverwerking, monitoring, beleidsanalyses of samenwerking met externe partijen? En hoe ziet de toekomst eruit als we Agentic AI inzetten als ondersteuning voor de beleidsadviseur?

In deze blog delen we onze eerste ideeën en verkenningen. Geen productaankondiging, maar een inkijkje in hoe wij als ontwikkelaars, ontwerpers en denkers kijken naar de rol van AI in het woningbouwdomein. We nodigen je uit om mee te denken.

AI als motor voor conversie en dataverrijking

Gemeentelijke beleidsinformatie is zelden netjes gestructureerd. Het zit in PDF’s, in e-mails, in raadsvoorstellen of in losse Excelbestanden van een woningcorporatie. Op dit moment moeten gebruikers zelf deze informatie overnemen in Juno. Maar AI kan helpen door deze gegevens automatisch te herkennen en om te zetten naar het juiste datamodel. Denk aan een algoritme dat een projectplan leest, herkent dat het om 48 woningen in de middenhuur gaat met start bouw in Q1 2026, en dit meteen correct in het systeem zet.

Ook onduidelijke, contextafhankelijke informatie kan door AI worden geïnterpreteerd. Als er bijvoorbeeld sprake is van een ‘optopping van een bestaand gebouw’, weet het model straks: dit telt als woningbouw via verbouw, en moet dus anders verwerkt worden dan reguliere nieuwbouw.

AI als copiloot bij het maken van analyses

Veel gebruikers willen “meer uit Juno halen” zonder dat ze zelf diep in de filters hoeven te duiken. Door AI toe te voegen aan de interface, kun je als gebruiker straks in gewone taal vragen stellen aan het systeem: “Toon alle projecten in mijn gemeente die meer dan 12 maanden vertraging oplopen” of “Geef me alle projecten waarvan de betaalbaarheidscategorie nog onbekend is.”

Maar AI kan ook zelfstandig verbanden leggen: zijn er geografische clusters waar projecten structureel vertragen? Welke projectontwikkelaars komen vaak voor bij vertraagde oplevering? Wat is de impact van een beleidswijziging in de provincie op de regionale plancapaciteit? Dit soort analyses worden mogelijk door AI-modellen die continu meekijken naar het geheel van de data, niet alleen individuele projecten.

Slimmer omgaan met administratie en invoer

Een veelgehoorde drempel bij het werken met monitorsystemen is het handmatig invoeren van gegevens. Door AI slim in te zetten, kan dat proces versneld én verrijkt worden. Bijvoorbeeld door automatische suggesties te geven op basis van eerdere invoer (“Bedoel je hier fase 2 van project De Akkers?”), of door het systeem incomplete invoer te laten aanvullen met voorgestelde waarden.

Ook kan AI meekijken tijdens het invullen en waarschuwen als iets niet klopt — bijvoorbeeld als de start bouw vóór de vergunningsdatum ligt, of als een project 600 woningen bevat terwijl het gekoppeld is aan een plan voor 120. Op die manier fungeert AI als een oplettende collega die meekijkt en helpt, zonder dat je erom hoeft te vragen.

AI als brug naar externe informatiebronnen

Een terugkerende uitdaging is dat gemeenten vaak afhankelijk zijn van informatie van anderen: projectleiders, gebiedsregisseurs, corporaties of marktpartijen. Wat als AI je hierbij zou kunnen helpen? Een agent zou bijvoorbeeld namens de gemeente automatisch gegevensverzoeken kunnen uitsturen naar externe partners, en de ontvangen informatie zelfstandig verwerken — inclusief signalering van ontbrekende onderdelen of tegenstrijdigheden.

Ook openbare bronnen kunnen worden benut. AI kan bijvoorbeeld automatisch besluiten van het college of de raad analyseren en beoordelen of ze relevant zijn voor de woningbouwplanning in Juno. Daarmee wordt de beleidsadviseur niet alleen ontlast, maar ook versterkt: het systeem attendeert je proactief op belangrijke informatie.

Van AI-tool naar agent: de toekomst van Juno

De volgende stap is het ontwikkelen van zogeheten AI-agents: digitale assistenten die zelfstandig taken uitvoeren binnen een duidelijke opdracht en context. Denk aan een planningsagent die continu in de gaten houdt of projecten nog op schema liggen en tijdig adviseert bij afwijkingen. Of een beleidsagent die op basis van Juno-data alternatieve beleidsstrategieën genereert, bijvoorbeeld voor het halen van woningbouwdoelstellingen uit woondeals.

De echte kracht van Agentic AI zit in de mogelijkheid om doelgericht en proactief te werken. Zo’n agent wacht niet tot jij iets vraagt, maar komt zelf met relevante suggesties, stelt prioriteiten voor rapportages, of signaleert structurele datagebreken.

Tot slot: van monitor naar meedenker

Met de inzet van AI verandert Juno van een registratiesysteem naar een actieve partner in de woningbouwopgave. Door slim gebruik te maken van technologie kunnen we routinewerk reduceren, betere inzichten ontsluiten en samenwerking met partners versnellen. En met Agentic AI aan de horizon komt de beleidsadviseur niet alleen sterker te staan, maar ook minder alleen te staan.

Ben jij benieuwd hoe AI jouw werk met Juno kan versterken? Of heb je ideeën voor slimme agents? Neem dan contact met ons op!

Zie ook

Whitepaper

Webinar

Blogs

Van losse excels naar één cockpit: zo helpt Juno bij regie op de woningbouwopgave

/door

De woningbouwopgave in Nederland is enorm: honderdduizenden woningen moeten erbij, onder hoge tijdsdruk en met beperkte ruimte. Er zijn prestatieafspraken, woondeals, NOVEX-gebieden, woonzorgopgaven — en daarbovenop steeds meer behoefte aan transparantie richting bestuur en samenleving. Maar wie heeft eigenlijk het overzicht? En wie stuurt?

In veel gemeenten en provincies blijkt de informatie over woningbouwprojecten nog altijd verspreid over Excel-sheets, losse kaarten, afzonderlijke systemen of ouderwetse handmatige overzichten. Het gevolg: geen gedeeld beeld, geen duidelijke regie, en dus geen versnelling. Dat is precies waar Juno voor is ontworpen: een platform dat van versnippering naar samenhang gaat. Van reactief rapporteren naar proactief sturen. En van registreren naar regisseren.

Eén platform, meerdere doelen

Juno is geen ‘tooltje’, geen kaartje met filters. Het is een modulair dataplatform dat meegroeit met de praktijk — en zich bewijst bij meer dan 100 gemeenten, regio’s en provincies.

Het fundament bestaat uit vier onderdelen:

  • Juno WBM – de woningbouwmonitor voor intern gebruik: betrouwbare registratie, filters, dashboards en rapportages.
  • Juno OWK – de openbare woningbouwkaart voor transparantie richting inwoners, raadsleden en marktpartijen.
  • Juno API – koppelingen met GIS, dashboards, open data en andere beleidsdomeinen.
  • Juno PPM – een publiek-private monitor waarin overheid en marktpartijen vertrouwelijk kunnen samenwerken.

Elk onderdeel is ontworpen met het idee dat woningbouw een keten is van afhankelijkheden, waarbij samenwerking en actuele informatie cruciaal zijn.

Meer dan inzicht: structuur, kwaliteit en samenwerking

Wat Juno onderscheidt van andere oplossingen, is de aandacht voor datakwaliteit en procesondersteuning. Het platform valideert invoer, houdt geschiedenis bij, signaleert veroudering van informatie, en maakt gebruik van een slimme autorisatiestructuur. Je weet dus niet alleen wat er gebouwd wordt — maar ook wanneer, door wie en met welk doel.

Daarnaast ondersteunt Juno samenwerking op alle niveaus:

  • Binnen gemeenten: beleidsadviseurs, gebiedsregisseurs, dataspecialisten werken met hetzelfde systeem.
  • Tussen overheden: informatie stroomt van gemeente naar provincie naar Rijk – conform de Basisset Woningbouw.
  • Met de markt: ontwikkelaars en corporaties kunnen gecontroleerd meewerken in een gedeelde omgeving.

En dankzij de Juno Taxonomie kan elk dataprofiel lokaal worden aangepast, zonder dat landelijke vergelijkbaarheid verloren gaat.

Vooruitkijken: Juno + AI

In ons volgende blog over AI in Juno schrijven we hoe we toewerken naar een toekomst waarin Juno steeds meer gaat meedenken. Niet alleen signaleren dat iets mist, maar ook voorstellen wat je kunt doen. Denk aan:

  • AI-gestuurde dataverrijking
  • Automatische meldingen bij afwijkingen of vertraging
  • Agentic AI die beleidsadviseurs actief ondersteunt in hun regierol

Deze ontwikkeling is al gestart. Niet als trucje, maar als onderdeel van onze visie: beleidsmedewerkers uit de administratie halen en in de cockpit zetten.

Meer weten?

In ons whitepaper ‘Juno: cockpit voor de woningbouwopgave’ lees je uitgebreid hoe het platform is opgebouwd, hoe het zich in de praktijk bewijst, en hoe we samen met gebruikers bouwen aan de toekomst. Benieuwd hoe Juno jouw gemeente, regio of provincie kan helpen bij het realiseren van woningbouw? Neem dan contact met ons op, we denken graag met je mee.

Zie ook

Whitepaper

Webinar

Blogs

Foto credits: Andrés Dallimonti via Unsplash