Tag Archief van: publieke monitor

De Brabantse Dag van het Wonen – samen werken aan de woonopgave van morgen

/door

Op donderdag 23 oktober vond in het iconische Evoluon in Eindhoven de Brabantse Dag van het Wonen plaats. Een inspirerende dag vol kennis, innovatie en samenwerking — en uiteraard kon Shintō Labs daar niet ontbreken. Als leverancier voor alle Brabantse gemeenten, regio’s en de provincie, en als koploper in software voor procesondersteuning, samenwerking  en data & AI, waren wij aanwezig om te laten zien hoe technologie helpt de woningbouwopgave slimmer, sneller en transparanter te realiseren.

De opgave en de kansen

Tot 2035 moeten er in Brabant minstens 150.000 nieuwe woningen bijkomen. Een ambitie die vraagt om vernieuwing — in aanpak, samenwerking én technologie. Het thema van dit jaar stond dan ook in het teken van de kracht van data en kunstmatige intelligentie. Van het monitoren van woningbehoeften tot het versnellen van planprocessen en het verbeteren van besluitvorming: steeds meer partijen ontdekken hoe digitale hulpmiddelen de bouwversnelling kunnen ondersteunen.

Een dag vol inspiratie

Dagvoorzitter Esther van der Voort leidde het plenaire programma, met een prikkelende keynote van Koert van Mensvoort (Next Nature). Hij liet ons nadenken over hoe technologie niet tegenover, maar juist naast de natuur staat: als verlengstuk van ons leefmilieu. Koert presenteerde zijn ‘Pyramid of Technology’, gebaseerd op de piramide van Maslow. Deze laat zien hoe technologie zich ontwikkelt van een idee (envisioned), via applied en accepted, tot het moment waarop ze vanzelfsprekend wordt (natural).

Afbeelding 1: Pyramid of Technology

Aan de hand van voorbeelden als WiFi en riolering liet hij zien hoe innovaties ooit begonnen als experiment, maar inmiddels zo geïntegreerd zijn dat we ze nauwelijks nog als technologie ervaren. Toen hij de zaal vroeg waarmee we liever een week zonder zouden doen — WiFi of riolering — volgde een moment van reflectie: beide zijn menselijke uitvindingen, beide onmisbaar. Het illustreerde mooi hoe snel technologie verweven raakt met ons dagelijks leven.

Aansluitend toonde TNO concrete voorbeelden van innovatieve technologie in Brabant, waaronder het gebruik van digital twins voor integrale ruimtelijke planning. Door digitale kopieën van gebieden, wijken of gebouwen te koppelen, ontstaan nieuwe mogelijkheden om beleid te toetsen en ruimtelijke keuzes beter op elkaar af te stemmen.

Parallelsessies vol praktijkvoorbeelden

In de parallelsessies kwamen uiteenlopende thema’s aan bod:

  • Efficiënt planproces – de 100-dagenaanpak en parallel plannen, over hoe gelijktijdige in plaats van opeenvolgende processen doorlooptijden kunnen verkorten.
  • WoonZorgwijzer, een krachtig instrument dat inzicht geeft in woonzorgbehoeften op wijkniveau.
  • Brabants model anterieure overeenkomst, waarmee planprocedures drie tot zes maanden kunnen worden versneld.
  • Circulair bouwen, waar ketenpartners samen werkten aan een toekomstbestendige, herbruikbare bouwketen.
  • En natuurlijk de finale van de Brabantse Stijlprijs, waarin de mooiste en meest innovatieve woningbouwprojecten van de provincie in de spotlight stonden.

Efficiënt planproces: sneller door samenwerking

Tijdens de sessie ‘Efficiënt planproces – de 100-dagenaanpak en parallel plannen’ werd op een interessante manier uiteengezet hoe door met elkaar om tafel te gaan en op nieuwe manieren projecten te plannen, de doorlooptijden van projecten drastisch verkort kunnen worden. Aan de hand van een praktijkcase in Roosendaal werd duidelijk dat een project dat normaal zes tot zeven jaar zou duren om van de grond te krijgen, nu in minder dan twee jaar kon worden doorlopen. Naast procesinnovatie blijkt ook de menselijke factor cruciaal: betrokkenheid, vertrouwen en soms zelfs een ijsje tijdens een warm zomeroverleg bleken minstens zo belangrijk om samen écht versnelling te realiseren.

Afbeelding 2: Vijf principes van Parallel Plannen


Onze bijdrage: Publiek-Private Monitor en AI in de praktijk

Tijdens de deelsessie over de Publiek-Private Monitor deelden wij hoe gemeenten, provincies en ontwikkelaars met behulp van Juno en AI-gestuurde inzichten samenwerken aan één gedeeld beeld van de woningbouwvoortgang. Samen met Ruud Kruip, die vanuit zijn ruime ervaring bij het RVO en als begeleider van versnellingstafels een scherp oog heeft voor de praktijk, werken wij aan het verder ontwerpen en optimaliseren van de PPM-module in Juno.

Deze samenwerking combineert Ruuds kennis van procesdynamiek en bestuurlijke samenwerking met onze expertise in digitale ondersteuning, datavisualisatie en AI. Het resultaat is een instrument dat niet alleen inzicht geeft, maar ook actief helpt om samenwerking tussen publieke en private partijen te versterken — precies wat nodig is om de woningbouwopgave van Brabant verder te brengen.

Tijdens de sessie lieten we samen met Ruud Kruip zien dat het werken volgens de Publiek-Private Monitor-methodiek in de praktijk helemaal niet ingewikkeld hoeft te zijn. Ruud, die zijn ervaring bij onder meer RVO en verschillende versnellingstafels meebracht, liet zien hoe een helder template en een gestructureerde aanpak gemeenten en ontwikkelaars direct op weg helpen. ‘Je kunt er eigenlijk morgen al mee aan de slag,’ was zijn boodschap.

Afbeelding 3: Ruud Kruip over Publiek-Private Monitor

Jurriaan Souer vulde aan dat dit niet alleen theorie is — de methodiek is nú al toepasbaar binnen Juno. De bestaande functionaliteiten ondersteunen de PPM-aanpak al volledig, en de komende periode wordt gewerkt aan verdere optimalisatie van de PPM-module om de samenwerking tussen publieke en private partners nog makkelijker te maken.

Aansluitend maakte Jurriaan Souer de brug naar de rol van kunstmatige intelligentie binnen Juno. AI is volop in ontwikkeling, en de verwachtingen zijn – zoals ook te zien is in de Gartner Hype Cycle – torenhoog. Waar sommige toepassingen nog experimenteel zijn, ontstaan nu al concrete kansen om processen slimmer te ondersteunen en informatie beter te benutten.

Jurriaan legde kort uit wat Agentic AI betekent: AI-systemen die niet alleen antwoorden geven, maar zelfstandig doelen kunnen nastreven, acties uitvoeren en leren van de context waarin ze werken. Daarmee verschuift AI van een passieve assistent naar een actieve partner in optimalisatie van datagedreven werken.

Afbeelding 4: Jurriaan Souer over gebruik AI in Juno

Binnen Juno verkennen we de eerste toepassingen van deze technologie, bijvoorbeeld bij het automatisch signaleren van problemen met datakwaliteit, het analysere van knelpunten in de woningbouwketen, het voorspellen van planvertragingen of het slim koppelen van regionale data aan beleidsdoelen.

De sessie eindigde met een interessante discussie met de aanwezigen over hoe en waar AI de meeste waarde kan toevoegen. De belangrijkste vraag lijkt te zijn hoe we de kwaliteit van alle werkzaamheden kunnen ondersteunen.

Conclusie: Samen bouwen we aan de toekomst

Wat deze dag vooral liet zien, is dat de woonopgave geen solitaire puzzel is, maar een gezamenlijke inspanning. Technologie, data en samenwerking vormen samen de sleutel. Bij Shintō Labs blijven we daar met volle overtuiging aan werken — samen met onze Brabantse partners, aan een toekomstbestendige, leefbare en datagedreven woningbouw.

Update: Digitaal Magazine

Heb je de Dag van het Wonen gemist? Of wil je alles nog eens rustig nalezen? In deze digitale terugblik vind je sfeerbeelden, verslagen van de kennissessies, de winnaars van de Brabantse Stijlprijs en linkjes naar de gegeven presentaties.

Zie ook

Whitepaper

Blogs

Nieuws

Publieke monitor of publiek-private monitor? Tijd voor helderheid.

/door

In mijn gesprekken met gemeenten, provincies en marktpartijen over de woningbouwopgave komt steevast één vraag terug: hoe houden we grip op de voortgang? Niet op de ambities of beloftes, maar op de realisatie. En steeds vaker gaat dat gesprek niet alleen over beleid of plancapaciteit, maar over data. Over monitoring. Over inzicht als basis voor sturing en liefst versnelling. Vanuit dat perspectief merk ik regelmatig dat er verwarring ontstaat over twee begrippen: de ‘publieke monitor’ en de ‘publiek-private monitor’. Twee termen die op elkaar lijken, maar in praktijk iets heel anders betekenen. En omdat die verwarring tot misverstanden leidt, wil ik in deze blog beide begrippen uit elkaar trekken en laten zien hoe we er met Juno op inspelen.

Wat bedoelt het Rijk met een Publiek-Private Monitor?

De term ‘publiek-private monitor’ (vaak afgekort tot PPM) is afkomstig van het Taskforce Versnelling Woningbouw van RVO. In december 2024 is tijdens de Woontop afgesproken dat elke regio of versnellingstafel vanaf 1 juli 2025 met een PPM zou moeten werken. In mei 2025 is dit nogmaals bekrachtigd in een Kamerbrief van minister Mona Keijzer (VRO).

Een PPM is in deze context géén softwareproduct, maar een samenwerkingsinstrument. Het doel: een gedeeld beeld creëren van de woningbouwprojecten die er echt toe doen, inclusief eventuele knelpunten, zodat overheid en marktpartijen samen kunnen versnellen. Denk aan corporaties, ontwikkelaars, gemeenten en provincies die aan één tafel zitten en afspraken maken op basis van actuele en betrouwbare informatie.

De handreiking over PPM van de Taskforce Versnelling Woningbouw beschrijft de uitgangspunten: richt je op sleutelprojecten, houd het overzichtelijk, zorg voor een beperkte set indicatoren, breng knelpunten in beeld en maak afspraken over eigenaarschap en vertrouwelijkheid van de data.

Handleiding voor een effectieve Publiek-Private Monitor (PPM)

Geen verplichting, wél duidelijke verwachting

Belangrijk om te benadrukken: er is op dit moment geen wettelijke verplichting voor gemeenten om een PPM te hebben. Wat er wel ligt, zijn beleidsrichtlijnen en stevige verwachtingen vanuit het Rijk.

Twee dingen springen eruit:

  1. Gemeenten worden geacht data aan te leveren voor landelijke monitoring (zoals de LMVW).
  2. Gemeenten moeten openheid bieden richting marktpartijen en andere ketenpartners, bijvoorbeeld via een PPM-achtige werkwijze.

Het ministerie spreekt dus van ‘verwachtingen’ en ‘afspraken’, maar niet van een formeel juridisch kader. Tegelijkertijd is het duidelijk dat gemeenten niet om dit onderwerp heen kunnen: het is de norm aan het worden in samenwerking tussen overheid en markt.

En dan de ‘publieke monitor’?

Ook hierover merk ik verwarring. Sommige gemeenten denken dat het Rijk met een ‘publieke monitor’ doelt op een verplichte openbare woningbouwkaart. Maar dat is niet wat bedoeld wordt. De term ‘publiek’ verwijst hier naar het feit dat de monitor wordt gebruikt door publieke organisaties (gemeente, provincie). In die zin is bijvoorbeeld de woningbouwmonitor in Juno (WBM) een publieke monitor. Wanneer een gemeente wél de wens heeft om projectinformatie te delen met inwoners, raadsleden of andere betrokkenen, dan kan dat via de openbare woningbouwkaart (Juno OWK). Maar dat is een keuze, geen verplichting.

Openbare woningbouwkaart Gemeente Eindhoven

Hoe Juno aansluit op de praktijk en de beleidslijn

Wij hebben de PPM-module van Juno ontwikkeld in directe afstemming met de makers van de handreiking ‘Samen aan het stuur! Handleiding voor een effectieve Publiek-Private Monitor (PPM)‘. Niet als extra systeem, maar als uitbreiding op Juno WBM. De data die gemeenten toch al bijhouden in Juno, wordt daarmee ook bruikbaar voor de versnellingstafel.

Wat de module uniek maakt, is de focus op wat er écht toe doet aan tafel:

  • Alleen de relevante sleutelprojecten worden getoond (zoals woondealprojecten of versnellingskandidaten).
  • De belangrijkste indicatoren uit de handreiking zijn beschikbaar, inclusief specifieke visualisaties voor voortgang en knelpunten.
  • De knelpuntenanalyse (denk aan: bezwaarprocedures, vergunningen, stikstof, financiering) wordt letterlijk naar de voorgrond gehaald.

De module is dus geen kopie van Juno WBM, maar een toegespitste werkruimte voor de deelnemers van de versnellingstafel: van voorzitter tot ontwikkelaar. Zo blijft de complexiteit achter de schermen, en staat de gezamenlijke opgave centraal.

Tot slot

Met Juno WBM kunnen gemeenten al voldoen aan de datavraag van provincies en het Rijk. Met Juno PPM bouwen we daar bovenop een ‘digitale werktafel’ waarin overheid en markt samenwerken op basis van gedeelde informatie. Precies zoals het ministerie het voor zich ziet. Zonder verwarring, mét regie. Ben jij benieuwd hoe we jouw werk met Juno kunnen versterken? Neem dan contact met ons op!

P.s. op donderdag 23 oktober a.s. verzorgen we samen met Ruud Kruip, adviseur, mede-auteur van de handleiding PPM en initiatiefnemer van publiekprivatemonitor.nl, een presentatie tijdens de Brabantse Dag van het Wonen over Publiek-Private Monitor. Zie voor meer informatie de congreswebsite.

Zie ook

Whitepaper

Webinar

Blogs

 

Foto door cyril mzn via Unsplash

De gemeenteraad informeren over de woningbouwopgave met Juno

/door

De woningbouwopgave is één van de grootste uitdagingen waar Nederlandse gemeenten voor staan. Tegelijkertijd is het een onderwerp dat veel politieke en maatschappelijke aandacht krijgt. De gemeenteraad, het college, ambtenaren, ontwikkelaars, woningcorporaties en inwoners willen weten: Hoe staat het ervoor met de woningbouwopgave? Waar staan we ten opzichte van onze ambities? En wat gebeurt er in mijn wijk?

Om aan deze informatiebehoefte tegemoet te komen, hebben we binnen Juno — onze software voor woningbouwprogrammering — een nieuwe module ontwikkeld: de Publieke Juno. Deze module is speciaal ontworpen om complexe woningbouwdata op een toegankelijke manier te visualiseren en delen, zodat onder andere de gemeenteraad op elk moment beschikt over actuele, betrouwbare informatie.

Van interne registratie naar publieke transparantie

Veel gemeenten hebben intern al een goed beeld van hun woningbouwprojecten. Maar het delen van die informatie met raadsleden, inwoners en ketenpartners is vaak omslachtig. Er zijn losse Excel-sheets, projectoverzichten in Word, kwartaalrapportages en ad-hoc antwoorden op raadsvragen. Dat kost tijd, leidt tot fouten en mist consistentie.

Met de Publieke Juno slaan we een brug tussen interne programmasturing en externe communicatie. Alles wat in Juno wordt geregistreerd — van planstatus tot aantallen sociale huurwoningen — wordt vertaald naar een publieksvriendelijk dashboard dat via een open website kan worden ontsloten.

Een mooi voorbeeld hiervan is woningbouwkaart.eindhoven.nl: een online kaart waarop iedereen de voortgang van de Eindhovense woningbouwambities kan volgen. De informatie komt rechtstreeks uit Juno en wordt automatisch bijgewerkt. Raadsleden gebruiken het tijdens commissievergaderingen, inwoners bekijken wat er in hun buurt speelt, en ambtenaren verwijzen ernaar in hun communicatie.

Wat biedt de Publieke Juno?

De monitor bestaat uit drie onderdelen:

  1. Een interactieve kaart met woningbouwprojecten
    Hierop zijn alle projecten binnen de gemeente zichtbaar. Filters maken het mogelijk om te zoeken op planstatus (bijv. planvorming, vergunning verleend, in aanbouw), type project (nieuwbouw, transformatie), woningtype (huur/koop, sociaal/middelduur/duur) en locatie. Door op een project te klikken verschijnt detailinformatie, zoals het aantal woningen, de planning en een korte toelichting.
  2. Een dashboard met kerncijfers
    Boven de kaart tonen we de voortgang op hoofdlijnen: hoeveel woningen zijn er gebouwd? Hoeveel zitten er in de pijplijn? Hoeveel procent van de ambitie is gerealiseerd? Deze cijfers zijn helder gepresenteerd in grafieken en diagrammen, zodat ze in één oogopslag inzicht geven in trends en knelpunten.
  3. Een downloadbare tabel met alle relevante gegevens
    Voor gebruikers die meer detail willen, is er een overzichtelijke tabel met alle projecten en bijbehorende data. Deze tabel is doorzoekbaar, sorteerbaar en te exporteren naar Excel of PDF. Dit is met name handig voor raadsleden die de cijfers willen meenemen in hun stukken of voor journalisten en betrokken burgers die diepgaand willen analyseren.

Waarom deze monitor?

De aanleiding voor deze ontwikkeling is helder: woningbouw is politiek. Gemeenteraden worden regelmatig geconfronteerd met vragen over het tempo van woningbouw, de verdeling over doelgroepen of de situatie in specifieke wijken. Tegelijkertijd willen gemeenten ook proactief laten zien wat er gebeurt — en waar het nog schuurt.

De Publieke Juno ondersteunt dit op drie manieren:

  • Objectieve informatievoorziening: de monitor is gebaseerd op de actuele data uit Juno, wat zorgt voor een consistent en betrouwbaar verhaal. Geen discussies meer over welke cijfers kloppen — het staat er, voor iedereen zichtbaar.
  • Tijdswinst: ambtenaren hoeven niet telkens rapportages op maat te maken of gegevens te verzamelen bij verschillende afdelingen. Alles komt uit één bron.
  • Verbinding met inwoners: door inzicht te geven in de plannen en voortgang, ontstaat meer draagvlak voor woningbouwinitiatieven. Inwoners zien dat er gewerkt wordt aan oplossingen.

Gebouwd met en voor gemeenten

De ontwikkeling van de Publieke Juno is geen losstaand project, maar het resultaat van samenwerking met vooruitstrevende gemeenten. We hebben geluisterd naar hun wensen, getest met prototypen, en op basis van feedback doorontwikkeld. Daarbij stonden twee principes centraal:

  1. Eenvoud in gebruik: het dashboard moet intuïtief zijn. Ook wie niet dagelijks met woningbouwdata werkt, moet snel kunnen vinden wat hij of zij zoekt.
  2. Beheer met minimale inspanning: de kracht van Juno zit in de koppeling tussen registratie en publicatie. Alles wat in Juno wordt bijgehouden, wordt automatisch verwerkt in de monitor. Geen dubbel werk, geen extra handelingen.

Privacy en veiligheid

Uiteraard is er aandacht voor privacy en veiligheid. De Publieke Juno toont alleen geaggregeerde gegevens of informatie die expliciet voor publicatie bedoeld is. Detailinformatie zoals betrokken partijen, interne notities of onderhandelingen blijft binnen de besloten omgeving van Juno.

De toekomst: richting regionale dashboards

Hoewel de focus nu ligt op gemeentelijke toepassingen, zien we ook kansen voor regionale samenwerking. Denk aan woningbouwafspraken tussen gemeenten in een regio of provincie. Door de publieke monitors aan elkaar te koppelen, ontstaat er een integraal beeld van de voortgang op regionaal niveau — met dezelfde transparantie en betrouwbaarheid.

Interesse? We laten het graag zien

De Publieke Juno is inmiddels in gebruik bij meerdere gemeenten en wordt actief doorontwikkeld. We laten je graag zien hoe het werkt, welke inzichten het oplevert, en hoe eenvoudig het is om zelf aan de slag te gaan. Neem contact met ons op voor een demo of bekijk de woningbouwkaart van Eindhoven als voorbeeld.

Whitepaper

Webinar

 

Blogs

Foto credits Bernd 📷 Dittrich op Unsplash