U bevindt zich hier: / / Van woningbouwmonitor naar sturingsinstrument: wat gemeenten nu nodig ...

Van woningbouwmonitor naar sturingsinstrument: wat gemeenten nu nodig hebben

/door

Dinsdag 21 april vond een werksessie plaats op het kantoor van Shintō Labs op Strijp-S. Samen met vertegenwoordigers van meerdere ‘Juno gemeenten’ verkenden we een vraagstuk dat steeds urgenter wordt.

Hoe stuur je op je woningbouwdoelen als de werkelijkheid zich niet aan de planning houdt?

De praktijk schuurt

Tijdens een recente werksessie met gemeenten als Geldrop-Mierlo, Eindhoven, Emmen, Meierijstad, Oss, Veldhoven, Weert en Altena kwam één ding duidelijk naar voren: de werkelijkheid van woningbouw is weerbarstig.

Projecten vertragen door bezwaarschriften, plannen wijzigen door netcongestie of financiële haalbaarheid en soms vallen projecten simpelweg weg.  Op papier klopt de programmering, in de praktijk begint het te schuiven. En precies daar ontstaat het probleem.

Van overzicht naar sturing

Veel gemeenten gebruiken een systeem zoals Juno om hun woningbouwopgave te monitoren. Dat werkt goed voor inzicht:

  • hoeveel woningen staan er gepland;
  • in welke categorieën;
  • en wanneer worden ze verwacht.

Maar zodra er iets verandert, blijkt dat inzicht niet genoeg. Gemeenten willen antwoord op andere vragen:

  • Wat betekent het als één project met 40 sociale huurwoningen niet doorgaat?
  • Halen we onze subsidievoorwaarden nog?
  • Waar kunnen we bijsturen binnen onze totale portefeuille?

En die vragen zijn met alleen een monitor niet te beantwoorden,

De realiteit: spreadsheets naast de monitor

Wat er vervolgens gebeurt, is herkenbaar voor vrijwel elke gemeente. Naast de monitor ontstaan nieuwe Excel-lijsten. Denk aan: subsidies, woondeals maar ook interne sturing. In die lijsten wordt geprobeerd om:

  • doelen en projecten aan elkaar te koppelen;
  • voortgang bij te houden;
  • en scenario’s handmatig door te rekenen.

Dat kost veel tijd, is foutgevoelig en leidt tot verschillende ‘waarheden’ naast elkaar.

Wat gemeenten eigenlijk nodig hebben

De gesprekken laten zien dat de behoefte duidelijk verschuift. Gemeenten zoeken geen betere registratie, maar betere sturing.

Drie behoeften kwamen steeds terug:

1. Inzicht in bijdrage aan doelen
Gemeenten willen kunnen zien hoe projecten bijdragen aan beleidsdoelen zoals woondeals, prestatieafspraken en subsidies. Niet achteraf, maar continu.

2. Inzicht in risico’s en afwijkingen
Niet alleen wat er gepland is, maar ook wat realistisch is. Waar zitten knelpunten? Welke projecten lopen risico? En wat betekent dat voor de totale opgave?

3. Scenario-analyse (plan B)
Misschien wel de belangrijkste: wat gebeurt er als projecten veranderen? En nog belangrijker: wat kun je dan doen? Als een project wegvalt, wil je direct kunnen zien welk gat er ontstaat en waar je dat kunt opvangen. Niet in Excel, maar geïntegreerd in je totale programmering.

Van monitor naar sturingsinstrument

Wat hier zichtbaar wordt, is een duidelijke ontwikkeling. Juno WBM is volwassen geworden als registratietool.
De volgende stap is om deze door te ontwikkelen tot een sturingsinstrument. Een systeem dat niet alleen laat zien wat er gebeurt, maar ook ondersteunt bij de vraag: wat moeten we nu doen?

Samen ontwikkelen met gemeenten

Deze ontwikkeling bedenken we niet achter een bureau. Samen met gemeenten werken we stap voor stap aan hoe dit eruit moet zien in de praktijk. De werksessie was daarin een eerste stap: het scherp krijgen van het probleem en de onderliggende behoefte. De komende periode gaan we dit verder uitwerken, onder andere rondom:

  • het koppelen van doelen aan projecten;
  • het inzichtelijk maken van risico’s;
  • en het ondersteunen van scenario-analyse.

Zodat gemeenten beter kunnen sturen op hun woningbouwopgave — juist wanneer de werkelijkheid anders loopt dan gepland.

Zie ook

Webinar

Whitepaper

Blogs

Nieuws

Iedere gemeente een volkshuisvestingsprogramma. Maar hoe stuur je daarop?